منم کشاورز

چکیده
در کشور ایران اقلیمهای متفاوتی وجود دارد، بنابراین تنوع گیاهان دارویی آن نیز زیاد است. بکارگیری این گونه ها در فضای سبز تنوع گونه ها و اکوتیپ ها (از نظر رنگ، فرم، اندازه و سازگاری) را دو چندان می کند و ضریب اطمینان موفقیت طرح و انعطاف طراحی بیشتر می شود. وجود گیاهان دارویی در فضای سبز نشانه ای از توانایی اقلیمی و احوال فرهنگی منطقه است. با توجه به اینکه برای رسیدن به استانداردهای بین المللی فضای سبز سرانه، به فضای سبزی با چند برابر سطح موجود نیازمندیم، سطح فضای سبز لازم چند برابر خواهد بود و با وارد کردن گیاهان دارویی در فهرست گیاهان مناسب برای فضای سبز جامعه گیاهان دارویی گسترش قابل توجهی پیدا می کند. با کشت گیاهان دارویی در فضای سبز بخشی از هزینه های ریالی قابل بازیافت است و با توجه به نزدیکی این مکانها به مراکز صنعتی و تجاری هزینه حمل و نقل نیز کاهش می یابد. کاشت گیاهان دارویی در فضای سبز امکان آشنایی و افزایش آگاهیهای اجتماعی، نسبت به گیاهان دارویی را فراهم می کند. اختصاص فضای سبز محیطهای آموزشی به کشت گیاهان دارویی، زمینه برای تحقیق در جنبه های مختلف گیاهان دارویی را ممکن می سازد و سازگاری این گونه ها را معلوم می کند. یکی از راههای بسیار مؤثر در کنترل فرسایش خاک، بر جای گذاشتن بقایای گیاهان دارویی قبل از آیش است. بنابراین گیاهان دارویی در ارائه خدمات بوم شناختی نیز بسیار توانمند هستند. برخی گیاهان دارویی دارای حدود تحمل نسبتاً خوبی به شوری، خشکی، قلیایی بودن خاک، تشعشع شدید خورشید، شرایط ماندابی، هرس شدید و ...هستند.
واژگان کلیدی: فضای سبز، گیاهان دارویی، سازگاری

مقدمه
منظور از فضای سبز شهری، نوعی از سطوح کاربری زمین شهری با پوشش های گیاهی انسان ساخت است که هم واجد بازدهی اجتماعی و هم واجد بازدهی اکولوژیک باشند. فضای سبز شهری از دیدگاه شهرسازی در بر گیرنده بخشی از سیمای شهر است که از انواع پوشش های گیاهی تشکیل شده است و به عنوان یک عامل زنده و حیاتی در کنار کالبد بی جان شهر، تعیین کننده ساخت مرفولوژیک شهر است. بنابراین دارایی سبز یک شهر، صرف نظر از فضای سبزی که توسط شهرداری اداره می شود، از مجموع فضای سبز خصوصی، فضای کوچک دارای گیاهان خودروی و زمین های متعلق به دولت تشکیل می شود. رشد صنعت و افزایش جمعیت در شهرها، به ساخت و سازهای سودگرایانه منجر شده است. این ساخت و سازها به مسائل و تامین حداقل نور و هوا در مناطق شهری توجهی نداشته است. از سوی دیگر، ضرورت ایجاد کاربری های جدید شهری، برای پاسخگویی به نیازهای روزافزون و اسکان جمعیت به تدریج باعث کاهش سهم فضای سبز و باغهای شهری شده است و در نتیجه موجب آلودگی محیط زیست شده است. فضاهای سبز شهری به عنوان ریه های تنفسی شهرها به شمار می روند و در شهرها افزون بر عمل کرد های زیبایی شناختی، اجتماعی و ساخت کالبدی شهر، روی تعدیل دما، افزایش رطوبت نسبی، لطافت هوا، کاهش آلودگی صوتی، افزایش نفوذ پذیری خاک، کاهش سطح ایستایی، بهبود شرایط بیوکلماتیک در شهر و جذب گرد و غبار تاثیر دارند پوشش گیاهی یک منطقه در حقیقت از یکایک گونه های گیاهی موجود در آن تشکیل شده است. وضعیت آب و هوایی و نوع خاک حدود گونه خاص را تعیین می کند. کیفیت محیط زیست شهری با امکانات و تاسیسات فضای سبز ارتباط مستقیم دارد. در ادوار گذشته در کنار توجه به تفرج روح و زیبایی، جنبه دارویی و اقتصادی کشت گیاهان در فضای سبز و باغها مدنظر بوده و در همه آنها از باغ معلق بابل مربوط به سالهای قبل از میلاد مسیح تا پردیسهای ایرانی مربوط به قرن پنجم میلادی ضمن رعایت جنبه های زینتی و هنری گیاهان کاشته شده، مصارف خوراکی، دارویی، صنعتی، دفع آفات و مانند آن مورد توجه جدی بوده است و در چهارچوب سنت و اصول، هیچ چیز بی مورد و یا تنها برای زیبایی وجود نداشته بلکه آنچه مفید و لازم بوده زیبا عرضه شده است. از جمله گیاهان دارویی که در احداث باغهای عمومی در ایران مورد استفاده قرار گرفته می توان از اقاقیا، بیدمشک، خرزهره، زوفا، سنجد تلخ، ریش بز، بابونه، گل انگشتانه، زرشک، ختمی، گل ساعتی، گل سرخ، گاوزبان، همیشه بهار، گلرنگ، زعفران و مانند آنها نام برد. در کشورهای دیگر گیاهانی مثل پدوفیل و ذغال اخته در فضای سبز کاشته می شده است. معمولا گیاهان دارویی در مدت کوتاهی، سطح خاک را فرا می گیرند و به علت سبزی و کوتاهی شان زیبایی خاصی را پدید می آورند. این گیاهان نسبت به مواد غذایی پر توقع نبوده و آب بسیار زیادی نیاز ندارند. همچنین برخی از آنها در برابر شوری خاک مقاومند و دوام و عمر طولانی و سازگاری و استقامت بالایی دارند.

آشنایی با برخی از گیاهان در طراحی

مقدمه :

کسانی که شیفته ی طبیعت و گیاه هستند ، سعی بر آن دارند تا آنجا که امکانات فضای مسکونی شان اجازه می دهد ، همسایه و همجوار گیاهان مورد پسند خود باشند. شاید از همین جا ، گل بازی و پرورش گیاهان در آغوش مشتاقان آغاز شد ، تا آنجا که تمامی زندگی برخی از انسان ها منحصر به رویش و خلق نمونه های زیبا و متنوع گیاهان گردید. برخی از متخصصین و هنرمندان هر یک از این گیاهان را مانند کلامی گریزان و فرار در ذهن شاعر فرا خوانده و از ترکیب رنگ ها و قرار دادنشان نزدیک یکدیگر ، طرح های بدیع و شاهکارهایی که ناشی از طبع روان هنرمندان است ، بوجود آورده اند. به عنوان مثال ، همه ساله در میدان بزرگ شهر بروکسل ، از مجموعه گل برگ های بگونیای پیازی ، نمایشگاهی همراه با طرح هایی که الهام از شرق گرفته ، برپا می دارند و این سمبلی از هنر آرایش گل ها و ترکیب رنگ می باشد.


- گل آهار :

این گیاه را به فرانسه زینیا ، به انگلیسی یوت انداولداج و به آلمانی تسینن می گویند.

گل های آن اغلب پُرپَر ، کم پَر ، به رنگ های قرمز ، قرمز تند ، زرد ، سفید و گاهی دو رنگ ، دارای انواع واریته های پابلند
(80-60 سانتیمتر) و پا کوتاه (30-20 سانتیمتر) می باشند.

ازیاد این گیاه توسط بذور و کاشت آن در اوائل بهار در خزانه انجام می گیرد و در اواسط اردیبهشت به محل اصلی منتقل می گردد. گل آهار گیاهی آفتاب دوست است و برای تزئین حاشیه ها ، قطعات پراکنده و باندهای نامنظم گلکاری بکار می رود.

- اطلسی :

این گیاه را به فرانسه پتونیا ، به انگلیسی پتونیا و به آلمانی بالکن پتونیی می گویند.

گل اطلسی به صورت کم پَر ، پُر پَر ، به رنگ های سفید ، قرمز ، بنفش ، صورتی ، زرد ، گلی و ابلق می باشد. در برخی از واریته ها اطراف گلبرگ به صورت ساده ، چین و چروک دار با شیپوری
می باشد. ارتفاع آن در واریته های پا کوتاه در حدود 10 تا 15 سانتی متر و در واریته های پا بلند به 60 تا 70 سانتی متر می رسد.